Un jorn t'i tornaràs far !

Lucia Lauria era la mai vielha d'Euròpa. Aquela Italiena, atjada de 113 annadas se moriguet auèi, dins son pichon vilatge naissent, Pietrapertosa dins lo Basilicate. Nascuda lu 4 de març de 1896, era tornada viure dins 'queu vilatge i a quauques jorns. Lucia Lauria aviá dos enfants enquera vius, atjats de mai de 80 ans. 'La era considerada coma l'aujòla de l'Euròpa.

La francésa Eugénie Blanchard es un pauc mai atgada mas 'la viu sus l'isla de Sent Bartelomieu e non pas sus lo continent europeu.

La chara dau monde vai pas chamjar !

~o(°!°)o~

sus la mesma chançon, i a quò (e dau mesma tipe quò)

~o(°!°)o~

~o(°!°)o~

~o(°!°)o~
E merda, sei de maridatge la dimenjada que 'riba

~o(°!°)o~

~~~

Am mestier daus intelectuaus per dire las chausas (1). Son quauquas vetz daus escalators de bon usatge per ne pas prendre tròp de temps de montar la montanha d'a pè, emai montar tot sol 'na costa rendesse pas pus colhon. Mas
- quante daus filomediats (2), coma lo Finklielkraut que se planh que Chomsky es l'un daus tipes lo mai legit dins lo monde (3),
- quante qua'iment tots los intelectuaus de França se son enganats dins la maitat dau sègle passat,
- quante l'espaci mediatic, e subretot la televicon an 'na tela importança dins la vita de tant de monde,
laidonc, un film coma « Chomsky & companhiá » es 'na bufada d'aer fresch. Un intellectuau es una persona que vòl nos far pensar coma se, Chomsky vòl nos far pensar per nos-mesma.
Aquí dedins i a quauques utilhs per comprendre coma marcha lo sisteme mediatica, pauc d'utilhs (4) mas lo film prend lo temps de la demonstracion, de l'esplicacion e balha la parola maitot au Baillargeon (e un liam per los provençaus ;) ) o b'etot lo Jean Bricmont. Ne'n mai d'aquò, lo Mermet voliá esclarzir las chausas sus Chomsky traitat de negacioniste mai d'una vetz (2).

Avem benleu mestier daus intelectuaus mas am besonh subretot de raivar un pauc nos vitas e per 'quò, i a los artistes, los films. Quò es emb un tau èime que me sei trobat convidat per veire HOME© chas daus amics, chas daus ancians amics.
La bola bluia es tota pita e ben sola faça a la ventarola celesta, e lo Arthus Bertrand colhona beucòp dins sos comentaris sus de las « tant bravas » imatges. Quò eriá la prumièra vetz que visava un de sos films, sei pas tòst preste d'i tornar. Dau còp, la gent que me convidaten :

[] an minjats mon clafotís avant de me fotre defòra,
[] n'avian lur confle de m'auvir bufar totas las cinq minutas,
[] an vougut desbatre (5).

Disián que la planeta marchava pas la jamba gaia e que bon, anavan trobar la solucion... Aguí dau mau per esplicar que 'queu film es un espectacle, ren de mai, un espectacle per la televicon, un espectacle  per vendre de la propaganda avant e aprep, per parlar de PPR. I a p'unas eidèias aquí dedins, e que fòra l'esemple d'un imòble inaugurat dins l'ecò-quartier en Alemanha, i a de bravas imatges e ren, n'an qu'a veire « paísatges manufacturats » per se devoidar la testa.

Me tirí de chas ilhs quante un daus tipes parlet de las fruchas e se posava la question de coma-far-per-ne'n-trobar-de-sason-dins-un-supermerchat, faliá inventar un « label ». Respondí : « un de mai ! Adonc daus controlors, daus papièrs...» 'Nar au merchat es quand mesma pas tant mauaisat que quò per daus vilauds, tot coma far viure los labels eisistants. 'Nar traucar lo pont lo dimenc per culhir dins los vargiers chas l'ortalier o b'etot sus las ribas de Leira es tot aisat, mas fau zo voler e se surtir los dets dau cuou.

E Jan dau Melhau per aténher l'Universalisme !

Per çò que los mesma m'an qua'iment traitat de passeiste quante saugueten qu'estudiava l'occitan, parle de la « Letra au darrier pacan dau Lemosin si non es desja mòrt », un libreton autrament mai remirable que lo film dau Arthus. Eu conta l'istòria de l'umanitat despuei los chaçadors e culhidors juscantau darnier jorn ente las vachas fugueten liadas, sens obludar l'èime prionda daus gatges.
'Queu libreton dins las doas lengas, francésa e occitana, sus 45 paginas, ieu lo vese coma un « acte fondator » de mai per la descreissença, coma an pogut l'estre los  libres dau Thoreau.

Segur 'queu libre tornará èsser decubert dins quauquas annadas quante las glaças daus pòles aurán 'chabadas de fondre sos los gas daus elicoptères de l'Artus,  benleu tròp tardier. Lo libret balha pas de receptas, aquò non ! Balha solament l'endrech, lo moment ente las chausas an mau viradas, coma 'na bòrna dins un forchadís per marcar 'na direccion. Segur que per Melhau, sem mau barrats, 'queu libre ne'n es lo tesmonh, de legir e vista, tant qu'avem la lumièra.

« Bradadau !
Un darrier còp, mon frair, te parle dau chastenh, de la peira, dau teulet, que se mariden de país, ente vese mas tòlas que plastic qu'eslusissen de faussa clardat dins la granda nuech de nòstra mòrt sens dòu. »

Respondet que comparason e pas rason, segur, mas que per 'queta vetz, lo punt erá per me. Adonc, de ser, ai retalhat 'queu tèxte en botant França en luòc de China e, e, ebé veretz ben !

Politica ficcion per los francilhons  "killers"

França anoncet 'queu dimercres 12 de junh de 2109 qu'anava tornar far de las recharchas prep de Lemòtges, naut luòc conegut de la cultura occitana, cultura clausa au sègle darnier, aquò per taschar de'n perçar los misteris.

Las folhas van desbutar dissabde sus l'un daus tres sitis ente despuei 2019 es estada mesa a jorn 'na librariá, e ente quauques 5 000 peças serián enquera cubertas, indiquet l'Administracion de l'eiretatge culturau sus son sit internet.

« 'Questa vetz, las folhas podrián respondre a daus misteris non desmesclats coma lo fach de saber se i aguet d'autres chausas que de las pitas produccions culturalas dins aquela civilisacion ? Se de la gent parleten aquela lenga ? »

soslinha l'administracion.

Aura, quauquas 2 000 peças son estadas tiradas d'aquelas roïnas, dins l'anciena provinça Lemosina : libres, discs*, diccionaris e quauquas videòs* enterradas coma l'un daus dialèctes fondators d'Occitània (~sègle X "Lo Poema de Boecis" juscant'au sègle XIV per los darniers trobadors). Segond le Paris-Daily, los esperts esperan que las novelas tecnologias permetrán de gardar coma fau l'èime de la lenga 'na vetz esposat a l'aer liure, çò qu'es pas estat fach quante los Jan dau Melhau, Panazô, Marcela Delpastre, Joan Ganhaire, Micheu Chapduelh o b'etot la Benedicta Bonnet, enquera vius e viuvas, eran l'object dau mespres.

Dau temps daus travaus, lo siti, luòc de freschor major en França, es dubert per lo public amoros d'aquelas vielharias.

* avem pus los gatges per los usar, e mancam d'una peira de Rosèta.

Un agricultor torna estre embrenat per un vilaud perqué lo jau chanta, perdon, 'questa vetz quò es la musica de las vachas que empacha un vilaud de se pausar. Adonc, deman dimercres, un tipe, instalat despuei 50 annadas, passa davant un jutge, maugrat las 650 sinhaturas de sostenament. Pense que la gent avant d'anar viure a la campanha devrián sinhar un bocin de papier sus lequau i auriá d'escrich : m'engatje a pas far chiar lo paísan dau cuenh subretot per las cridadas daus animaus (se lo paísan es pas un colhon).

L'istòria contada dins lo Dauphine.
L'istòria dau jau a 1500 euròs dins la Provence.

Mai d'un milhier d'Indians de la forest d'Amazonia, dins la partida dau Peró, se son pinturats la figura de las colors de la guerra per lutar contra l'espleitacion de lors domenis. Lo movament debutet en 2008 quante lo governament vendet la lor terra, jutjada sacrada, adonc per los Indians, 'la es pas copilhable.
La policia enviet daus elicopteres de l'armada per « pacifiar » lo movament e desbloquar las rotas, quò aprep dos mes de protestacion. Los Indians prenguet lo contraròtle d'un'estacion per pompar lo petròle, mas l'armada intervenguet e i a 'gut daus mòrts dins los ostages, lo governament disset : son mòrts aprep 'ver estat torturats.

La dimenjada passada, i aguet de las violenças emb 'na trentena de mòrts, cent cinquanta blessats.

Los partits de l'oposicion damendan au regent Garcia la demission dau prumier ministre Yehude Simon, e dau governament. Lo president Garcia acusa Morales d'estre un menor ; Morales es regent de la Bolivia, se-mesma Indian e per la liberacion daus pòbles Indians.

L'una de las figuras dau movament, Alberto Pizango, es passada dins la clandestinitat.

Legir l'article sus RFI.

Legir la reaccion dau Morales sus Cyberpresse.

Dos Libres per comprendre un pauc los liams entre los Indians e la Terra :

• « Popol-Vuh » (damandatz « lo libre daus Indians "Mayas Quichés" »). Quò es la raconta d'una partida de la cosmogonia daus Mayas. Lo prumier libre es estat esbolhat dau temps de la conquista europeana, aqueu siguet sauvat per un Dominican, lo pair Fray Francisco Jimenez, ~ 1688.
• « Solelh Hopi » dau Don C. Talayesva (coleccion Terra Umana chas Plon, los mesma qu'editeten « Chavau d'orguelh » de Per-Jakez Helias).

Adonc, un amic de l'amic de la benleu futura probable atachada dins lo cabinet dau Joan Pau Besset m'a balhat 'na recepta per far de la bierra de sicaud, l'autre nom dau secant.

'La m'a solament dich de boirar un bòl de flors, un culher de levadura dau bolangier, doas de sucre dins una botelha sens obludar de l'emplir d'aiga. 'Tencion de pas la barrar ermeticament perqué i a produccion de gas. Dos jorns aprep i a un produch que sembla de la bierra blancha., filtrar e conservar dins lo refrigerator.

'La es minharda la ganhanta mas sens las quantitats bonas, ai realisat un liquide que pudít, pas pro gasós per èsser 'pelat bierra o limonada, pas bon dau tot.

Ai fach quauquas charchas sus la tiala per trobar doas receptas europeènas, de circonstanças laidonc. La prumièra, quò es dau "kvass", una bevenda populara l'estiu.

Kvass citronat :

• 4 litres d'aiga,
• 500 g de sucre,
• Lo jus e un pauc dau peu de 3 citrons,
• Un culher de levadura dau bolangier.

Fau boirar tot aquò dins 'n'aigièra e laissar pausar 3 jorns dins un endrech fresche. Aprep, fau embotelhar dins de las botelhas de limonada.

Kvass pomat :

• 1 kg de pomas,
• 100 g de sucre,
• 200 g de miau,
• 4 litres d'aiga,
• 1 culhèra de canela,
• 1 culher de levadura dau bolangier.

Tranchar las pomas finament, las pausar dins una caçaròla, versar l'aiga freda e portar juscanta que quò bulhissa. Tuar lo fuòc e laissar bonhar 3 oras. Filtrar l'aiga dins dins topina, botar i lo sucre, lo miau, la canela, la levadura. Cubrir coma una pelha e esperar 3 jorns avant de filtrar, embotelhar, bochar e conservar dins un endrech fresche.

La seconda recepta es aquela d'una de limonada perfumada au gingembre. Per 10 litres :

• 600 grs de sucre poderós,
• 2 citrons,
• 1 culhèra de levadura dau bolangier,
• 1 ponhada de rasims secs,
• 1 ponhada de telhòu,
• 6 cl de vinagre.

Far bulhir los 10 litres d'aiga per i versar lo sucre, lo telhòu, los rasims. Puei los 2 citrons copilhats-esbocinats.
Pausar per far fredir, botar lo vinagre e la levadura.
Tornar pausar 36 oras, filtrar e embotelhar sens las emplir. Esperar 2 jorns avant de beure. Quò es bon 10 jorns, pas mai e fau far 'tencion a la produccion dau gas.

Bayrou, l'omni-victimisat !per París-Inter