Un jorn t'i tornaràs far !

Sem ben tost lo jorn dau sovenir de la deportacion, de totas las deportacions per tots los motius : josius, franmaçons, resisténcia, tesmonhs de Jehova, asociaus, prostituadas, gais, gitans...

Ne vòle pas far la morala 'quí mas solament tornar dire que la memòria es l'afar de tots (e totas). Per evitar las polemicas aimeriá auvir los representants de l'estat dire los motius de deportacion. A Orleans, sol lo rabin fach queu discor sus la totalitat de la ceremonia qui debuta a la sinagòga per 'chabar au gimnase en passant per lo monument civil.

L'accent, l'ambient, los parlaires, lo cosmopolitanisme charrejan 50 000 mille bruchs, e maitot tant d'odors, de savors. Totjorn en tren de bolegar, tot simplament viva coma l'an pogut i èsser totas las ciutats quante lo pòple i abitava.

Lo pòple.

Auèi, pertot, lo pòple abita gaire pus en vila, l'avèm metut a l'aurièra, la tauvera, dins las banlègas, los quartiers...
La borgesiá l'a chaçat per s'acaparar l'eime de la ciutat, per etalar las soás bancas, los seus lotjaments tornats de nuòu, las sieunas boticas franchisadas, tot quò per far de la moneda.

Queu libre nos conta coma es estat realisat lo des'bilhament de la vila per la gaucha e per la drecha. Quò es una guerra contra lo paubre, contra lo pitit : comercis, proprietaris, pitits retirats e maitot pitits trafegants de tots biais.
La mesa ne'n òrdre borgesa es pas chausa aisada, laidonc lo pòple resista. D'aquí l'idèia de queu libre, "la ville sans nom", per balhar de las fòrças, per utilisar lo balanç e lo pes de l'adversari per lo far trantolhar. Lidèia es far una compilacion daus perpaus tenguts per conhar de reng Marselha :

Crede que Marselha jamai serà garida òr una deportacion de massa de tots los abitants e aur una transfusion d'òme dau nòrd. L. Freron 1794.

Vam epurar Marselha perquè ne'n a besuenh. P. Laval 1943.

Lors fau quittar Marselha, leu fait. An qu'a tachats de s'adaptar alhors e tot 'irà per lo mielhs. G. Deferre 1962.

Librament revira d'un bilhet dau monde libertari n°1508. La ville sans nom, Marseille dans la bouche de ceux qui l'assassinent. Bruno le Dantec. Editions le chien rouge.

O b'etot coma parlar d'un libre sens l'aver legit :-)

Prumierament, lo dessenh : es pas una mangà, en tot parlar (coma de las vetz emb fòrça de personatges e un grand trabalh sus lo grafism o la mesa en pagina). Non, sèm 'quí mai proche de la linha clara (faiçon Tintin mas sens las colors).
Dosiemament, lo recit : es pas trop per los goiats, vòle dire per quò qu'i a dau tèxte. Quò es pas totalement una bede au sens estricte dau terme mas mai un roman grafic. De segur, l'autora s'inspira daus libres sus la question, e ela maitot, ditz per queu biais, las dificultats qu'an 'gudas totas quelas femnas de totas nacionalitas.

Las mesmas dificultats per totas las victimas de totas las guerras, lo sang es de la mesma color quauque se troba èsser las pensadas, las nacionalitas, las culturas o las religions, mas dire las sufrenças quò es mauaisat.

En mai d'aquò i a de la paginas ònte l'autora es mesa en scèna per ela mesma, quò balha una granda profondora a queu libre, ben mai granda que los meus "poncius"

Femmes de réconfort - Jung Kyung-a chas "6 pieds sous terre".

Cinquanta tonas quo es quò que fuguet estat largat per l'aviacion sus lo vilatge de Guernicà, lo 21 d'abri 1937.

Lequau act barbar, aviá provocat orror e indinhacion dins lo monde, e fuguet l'origina dau cap d'òbra eponime. Auèi, ren se passa dins le vejaire internacionala.

Queus crims nos estonan pus gaire.

segon son dire lo jornaliste tombat d'asard sus un entrefialat dins lo New York Times e lo Los Angeles Times.