Un jorn t'i tornaràs far !

Quel estiu, angui (1) veire ma granda dins la meijon de retirada, mai d'un còp, mas vaiquí quitament lo fiu roja de mas experimentions oralas qua'iment sens vergonha, afin, iò credava.

Dins l'ordre cronologic, sei dins lo tren a tornar gaitar mas notas sus "la parladura dins la micro region", quo es de dire :
-- television, estacion = "tèlèvizi, eïstassi"
-- existencia = "eïsistanso"
-- fiu, diu, riu = "fi, di, ri" mai d'autres minhardisas que fan que passat la ròta 25c, lo monde es estrangier.
'N'ora après-mieijorn, nos vaiquí 'ribats per prendre lo cafe emb ma granda. Ela es pas dins la granda sala, bon, vam dins sa chambra. Me davant per far la surpresa.

Ma granda : T ! Ses 'quí ! Ses tornat !

Me : Òc ! Sei tornat te veire.

Ma granda : Mas ses pas vengut tot sol !

Me : E non, sei restat un pitit goiat. Coma eram ne'n vila, decidèrem de venir te veire.

Ma granda : Ai ren compres.

Me : ...

Ma mair 'riba per dire : Com'eriam ne'n vila, decidètem de venir te veire.

E merda, l'aviá jamai notat queu-quí. Torne me veire davant ma granda, tot pitit goiat aprep 'na conaria. E ma granda de rire, de rire mai que son sadol.

Ma granda : T'i ses pas enquera trapat !

Be non, e barri ma bóitia, queu bilhet es 'chabat.

Quò sens obludar de botar l'article de premsa sus ma granda et de contar una de las pitas istòrias :
Vos fau saber que la chambra ente se troba ma granda es dobla. Ma granda aima mielhs èsser au rez de chaussat (tots los jorns, fa son pitit torn e coma ela a paur dins los ascensors...), adonc, ela deu partatjar çò qu'es a la basa 'na chambra de transision. Un mandin, veiquí 'ribat 'na pita vielha e ma granda de dire : 'chabatz dintrar.
L'autre, que 'ribava, li dissèt : Ici c'est la ville, il faut parler français !

Ò ben, d'entendre quò, ma granda se'n anet far un torn per passar sa colera (2). Quauque temps aprèp, una nuech, la pita vielha tombet dau liech e cridet a ma granda : Appelez l'infirmière !
Ma granda se viret dins son liech e dissèt emb l'accent de las charentas : Haaa mais moi, je suis de la campagne, et les bêtes ne comprennent pas le français.

Urosadament, ela 'pelet la veilhosa tot de mesma. Li ai dich que dins pareilh cas, emb la jamba copada, ela será ben urosa d'aver una persona per l'aidar. Ma granda torna me respondre qu'ela aviá qu'a pas l'insurtar e qu'ela aviá dietz ans de mai que l'autre...

Ai crosat la pita vielha davant l'ascensor, entiera.

Nòtas :
1) preterit d'anar. Ai botat los preterits -i/-ei, -etes, -et, -etem, -etetz, -eten per me far plaser avant de tornar recebre los cors dau Collègi :-)
2) Li ai ben dich que compreniái d'ònte veniá mon bon caractèr aquela Maria la sanfònha :-)

Lo jorneu [bocin 1] [bocin 2]

Quò es bentòst la darriera, la sason per jugar los chaçorculhors dins los bòscs, tant que lo lop n'i es pas... Veiquí donc quauques recetas de cosina.

Lo vin de cassís

Las liquors de fruchs sauvatges

Los siròps de fruchs rojas

Las confituras.

'Tencion per 'massar los fruchs de totjorn o far a mai d'un metre de naut, de los aigats emb dau vinagre blanc 'na demiora e per 'chabar 'quí lo messagte de prevention, i a daus fruchs poisons quante son crus (lo secant per exemple) mas plan bons quante son cuechs.

Ne'n mai d'aquò, lo farmacian es 'quí per vos aidar se v'autres avetz daus dobtes.

Veiquí las vacanças 'chabadas, e ja davant l'ordinator per tapuscrire un bilhet. E ben, tres setmanas de sevratge dins la campanha lemosina fugueten* pas pro per se garir de las novas tecnologias. Pertant aviá de que far entra pinturar, jardinar, visitar la familha, collectar lo jos-dialecte "charenta lemosina" (1), legir, visar la televisi*, e totas las autras chausas que fan las jòias de las vacancas, e farán las jòias de quauques bilhets sus queu joèb.
Adonc, vaiquí lo prumier bilhet, una legida de la bona per compréner l'influéncia de las novelas tecnologias dins nòstra vita e las relaci*s au monde a l'entour.

Virtuel mon amour - S. Tisseron.

L'autor, psiquiatre e psicanaliste, es ne'n mai d'aquò especialiste de l'imatge.

Vaiquí las prumieras questions posadas quante quauqu'un telefona sus un pegaaurelha (2), un pauc coma l'enfanton qu'a paur d'èsser abandonar per la soá mair. Mas coma quò es mai sovent los parents que 'chatan lo telefonet "per èsser 'pelats" e quò es pas tant lo cas coma l'esperavan. Quela persona a paur de copar lo cordon. Lo Tisseron, per extencion, balha d'autres exemples coma l'ordinators :

Me damande si la mair continua d'achaptar daus pitits pots ?

Tisseron analisa los nòstres rapòrts neo-tecno-pastotjorn-logics per lo biais daus sitis d'encontres (meetic & second life), daus jòcs sus la tiala, daus joèbs (blogs).
Per los sitis d'encontres, expliqua que lo passatge dau formulari es mai 'na forma de miralh deformant qu'una vertadiera pagina de presentacion. I a de las reponsas totas fachas e fin dinalament, la persona se troba conhada dins 'na forma estandardisada. Lo problèma n'es pus "d'estre aimat(-da)", mas "de correspondre a la vòstra espera".

Eu balha quauques exemples de non rencontras perqué lo tipe e la tipessa, dins la vita "vertadiera" avian pus ren de se dire :

Expliqua maitot que quauques personas n'an pus de vita sociala per n'aver qu'una vita virtuala, emai siaja un mestier de jugar sur lo oèb per assovir un fantasme (3) o far "autre chausa" de sa vita qu'una activitat benleu jutjada pauc valorisanta. Lo terapeute torne 'quí per dire que lo jòc, lo gatge "ordinator" pòt èsser lo vector de la garison coma quò pòt èsser lo contrari.

L'atituda de quauques parents, parents enquera adolescents, davant los enfants es a la despesperada dos exemples de mai :

Per los joèbs, l'analisi balha a veire mai d'una faiçon de far. I a de la gent que ne'n fan per existar (la malhada sociala), d'autres perqué an de las chausas de dire. 'Quí los domatges povan èsser quant la cridada es dins lo voide virtuau e se degun fai responsa a quela cridada. Quò pòt èsser un pretèxte a mai d'angoissa. Aquí, torna dire que far un joèb es 'na faiçon de voler èsser aimar per la gent, e de las vetz, lo blògor, la blògosa, va modifiar sa presentacion, sa faiçon d'escriure, per "correspondre" a quauque ren de pres per la "normalitat". De la vetz, la persona entau obtenuda es totalament despariera de la realitat fisica, mas bon, i a daus "coms" de lachats, èsser aimat per se-mesma vendrá ben 'n'autre vetz.

Coma sabe pas ente ai conhat las fuelhas d'aprep, vau 'chabar 'quí ne'n esperant que n'i a de la gent per m'aimar ;-)

Nòtas :
* per : television e relacions. Ai volontarament fach la fauta per marcar la prononciacion de la microregion. "Fugueten" per "fugueren", conjugasons de la microregion que fará l'obratge d'un autre bilhet emb los enregistraments pres dins la familha.
1-Sent Mauricís (o sent Maurzís), Chabanès, Estanhac, Chaçanon, Rechoard (o Ròchachoard), Codil, Sent Junhan (o Sent Junhi), St Breci, Orador de Glana : La familha s'es espandida dins la lonjor de la Viena jusca au cobde, fòra me, lo faidit, la brancha mòrta de l'aubre.
2-Ai trobat "telefonet" dins un tèxte, mas mos parents per "pegar" coneissen "còlar", un francisme de mai benleu, e subretot "jaspir". Adonc, un pegaaurelha = un telefonet = un jaspiaurelha = un còlaaurelha.
3-Fantasme : una envéia cachada per l'inconscient.

Breu, vaiquí las miàs responsas :

Si j'étais un slip : ben esperariá èsser portat per un conilh.

Si j'étais un sextoy : un exitator per la prostate, lo punt « G » de l'òme.

Si j'étais un fantasme : Quò se dit pas 'quí perqué aprep, dins la vertadiera vita, n'i a totjorn quauque gent per zo te le tornar 'pelar.

Faire l'amour avec un animal : Jamai, ja que los minje pas. Bon, una vetz, mon rat aviá volgut me bichar, mas sabe dire non.

Si je devais te dire quelque chose pendant qu'on fait l'amour : Quò es plan brava de parlar la bocha plena. M'on jamai apres quò mos parents.

Si j'étais Clara Morgane avec mon cerveau actuel : Clara dequé ? Bon, vau far un torn sus ouiskipedià e torne respondre a la question.

Si j'étais une zone érogène : los pitits vostra mair vos 'pela. Bon qu'es fach, los nanets son 'nats querre dau lach per tetar. Adonc, per los grands restats, i a una pita zona dintra las gonadas e lo debut dau cuou, tota pita, nervurada. Passatz i un det aigat per caressar o b'etot la lenga, qu'es...

i a tanben l'aurelha mas quò es un truc per los goiats e las goiatas.

Si j'étais un détail irrésistible : un trach de pel (mesme rasat) de la peitrina jusca l'embonilh.

Si j'avais une morale sexuelle : quò es dos mots talament desparriers per poder respondre.

Si je me réveillais demain sans vagin ni pénis : seriá 'ribat coma los ángeus, merda, passar l'eternitat a chiar sus una nivolada.

E coma la Mela a laissada 'na chançon, vau ne'n botar una : La fermetur' eclair (fin)

Quel' invencion a pres beucóp de vòga,

D'aur en lai tot l'i sira barrat, dos cops

Las filhas coneissen màs la mòda.

M' es etat dich qu' après lur pantalons

Ne'n botaven per cachar lur pelon.

-Las pretenden que quo es ben pus comóde

An pus mestier de se desmalinar dos còps

Quand vólen 'nar laschar lur pala,

Quo es practique quand vòlen far pipi,

'Pelen la lingueta, lo palon es drubit.

-Quo es la nuvela mòda qu' eisista,

Mas m' es d'evis que durera pas, dos cops

La rolha i' aura be tòst minjat;

Quand quilhs drólles l'i voudran' nar boirar,

Se traparan dins quela esmoncheta.

Lo vejaire dau Dalidalamà sus lo Post

Lo vejaire d'Amesty

La dictatura chinesa a censurat una campanha mondiala coma per la banhola de Lancia© (videò trobada 'quí)