Un jorn t'i tornaràs far !

Queu estiu, am farjat, mon pair, mon nebot e me, daus molins. Quo es colhon, io sabe, mas ne'n aviá mon confle d'entendre mos parents parlar d'un temps qu'esista pus ; la discuta portava sus los joècs d'autravetz.

Dins lo temps i aviá pas tot quilhs bidules a pilas... per Nadau n'autres aviá 'n'iranga e quò era ben pro... 'n'annada, quò son mos frairs qu'en far lo breç per ma catí... me quante gardava las vachas, fasiá daus molins sus lo pitit riu...

An pas entierament tòrd, segur, mas entre tròp e ren, i a de la plaça, e coma aime ben los far chiar, ai dich qu'en luòc de parlar, feriam mai de far. E nos veiquí de charchar de las pitas pòsts (daus bastonnets de glaça feran ben), dau fiu, quauques calaus (pas las bilhas, las notz), 'na puncha.

Per lo molin d'aiga, vos fau :

• doas pòsts
• un baston de nosilhiera
• dau fiu o de las malhadas de jonc
• dos baston ne'n "Y"
• 'na rigòla o un riu
• opcion : daus calhaus, de la terra glaisa, dau ciment, 'na centrala idroelectrica, un engenhor daus travaus 'chabats jos la fòrma de la granda...

Dins un prumier temps, fau entalhar (1) dins lo mitan las doas pòsts per las 'semblar coma sus lo dessenh (2). Lo baston de nosilhera ferá l'aubre (3). Lo tot es 'tachat per la ficela, puei posat sus los bastons en "Y". Podetz far un barradís emb daus calhaus e posar lo molin au mitan dau saut d'aiga.

Bon, jusca a aquí ren de nuòu per beucòp d'entre vos, mas per mon nebot. La jòia de veire un chause de ren anar emb l'aiga, un chause fabricat per lo grand-pair "coma quante eu era pitit", 'quela jòia era plan brava de veire. Bon 'n'ora aprep, era tornat jugar emb los bidules a pilas, mas tot en parlant dau molin.
Los autres jorns am deguts fargar la varianta balhada per la mameta-engenhosa dins lo bastiment :

Quante eran a Grenor-l'aiga (veire nòta), mos frairs fasián pas coma quò-quí. Fasián...

Los oncles fasián emb de las nosilheras talhadas a la forcha e ilhs torcián las branchas bòrd contra bòrd.

Autre jorn de miràudia per lo nebot, la fabricacion dau molin-notz, vite renomat "elicoptere".
Per lo molin varianta notz, vos fau :

• doas pitas pòsts ('quí daus bastonets de glaça)
• una notz esvidada
• un bocin de fiu
• un claveu de buesc (quò es mai aisat per atalar lo fiu que lo fer)
• de la còla

Fau minjar la notz dins un prumier temps, aprep fau netiar las còcas e las traucar totas doas en dessur.

Fau tenir la notz "coma se ela era barada" per traucar un autre cròs sus lo costat (dins queu cròc, i auràs de passar lo fiu).

Bon, aura dins l'ordre, fau passar lo cláu dins las doas pòsts amassadas, engulhar lo cròs dau naut d'una còca e atalar lo fiu dins la fendilha. Vos fau barrar la notz emb lo darrier bocin embavat (encòlat).

I a pus que tornar las palas per entortilhar lo fiu una prumiera vetz, puei, tirar dessus lo fiu, laschar, tirar, laschar, tirar, laschar...

'Tencion, queu juec fai pas marchar l'economia dau país, es realisat sens pinturas nocivas, pòt èsser realisat per los grands coma per los goiats e las goiatas maitot. Se v'autres avetz pas enquera gietat la televicon, esperatz la propaganda de las saussissas plasticas, Geò ((c) encerclat), per debutar lo bricolatge.

Nòta : Grenor l'aiga, Grenord en francés. Grenor l'aiga, Charenta Lemosina, a vist lo batisme de Sadi Carnot.

Los dessenhs son mos prumiers realisats emb Inkscape, i tornarai.

Bon, sei pas Proust per vos parlar de mos pastissons, veiquí donc la recepta (15/20 trufas) :
- 100g de chocolat podrós
- 50g de burre
- de l'òli de cobde

Lo burre deu èsser surtir 'na demiora avant, per poder èsser trabalhar au còrs (avant d'anar dins lo vòstre vos far tornar virar la lenga sus las bonas resolucions per 2009). Fau boirar e deboirar, dijan çò que dijan, lo burre e lo chocolat dins un topinot d'aici a aver 'na pasta mola mas ente lo burre deu pas s'estachar aus dets (o a la forcheta).

Aprep, ben, fau botar un pauc de cacaò sus la taula, far 'na pitat bola, la rolar dins lo cacaò e la posar dins la placa, presta d'esser mesa dins lo congelator (o lo frezor).

Conservacion : jusca 10 jorns (d'autant mai que quò vai estre de mai en mai freg au fiu dau temps que passa).

Podetz adjúnher : dau sucre glaça o de las nosilhas o de las notz o de las amenlas... non pas d'algas 'questa vetz.

~~oOo~~

Mon frair, cosinier de mestier, las fas emb un uòu, mas quo es 'n'autra recepta. Queu bilhet es maitot l'ocasion de sinhalar lo sit de las receptas de cosina, ne'n lengadocian degun n'es perfech :-) , mas per quauqu'unas, elas son de bon merendar.

Composicion de la trufa que, jos la menaça d'un coteu, es somada d'anar dins lo plat una vetz emchocolatada.

Per la pasta, vos fau :
- 500 gramas de farina (blat negre quo es melhor mas la blancha pòt o far)
- 1 veire d'aiga
- 1 cuba (40 g) de levura dau bolengier (o de la chimica, mas quò marcha pas parier per levar)
- 1 uòu de pola
- 'na pincada de sau

Dins 'na granda topina, boiratz la farina, la sau, la levura, pueis l'uòu e lo veire d'aiga. Boiratz, sens tassar, jusca a aver 'na pasta coma sus la fotò (espassa mas destachada daus bòrds de la topina). Laissatz possar 'n'ora dins un endrech chaufat.

Aprep, vos fau tornar un pauc pastonar sens petonar, n'es-quò pas ? Pueis fau far 'na bola (veire fotò) e la laissar posar 'n'ora de mai dins un topin e dins un endrech chaufat. Quò balha le temps de preparar la ganitura que ven.

Per la garnitura, vos fau :
- de las pompiras (4 gròssas)
- 'na 'lissa
- de las algas
- dau pebre

Pòdetz o far emb de las pompiras, dau salat, 1 inhon, de la sau, dau pebre, dau perresilh (o de las chausas que v'autres aimatz coma de la citrolha...).

Bon, atz preparat quauquaren per la garnitura, l'ora es 'chabada, quò es temps de burrar un plat emb lo fond desboitable ; segur qu'auèi una tortiera de terra quò cor pas las ruas.

La bola de pasta deu èsser copada : 2/3 per lo fond, 1/3 per lo chapeu. Fau estalar la pasta emb lo roleu, la posar dins lo plat e per dessus, botar la garnitura e 'chabar per lo chapeu.

Bon, ben resta d'enfornar nòstra tortiera enchapeudada per 'n'ora termostat 6 / 180°.

Variacions :
- Coma la pasta deu èsser levada, pòdetz la preparar la jornada d'avant.
- Per economisar lo forn, pòdetz precuèire 15 minutas, las pomas e las algas dins lo cuechvapor (e dins queu cas, far cueire 35 minutas dins lo forn).
- Pòdetz clafir emb de las fruchas : compota, pruneus (emb de la crema : un uòu, una culhera de farina, una culhera de sucre, un veire de lach, lo tot boirat), de las pomas o de las perras...

&