Un jorn t'i tornaràs far !

Los noms e las situacions dins 'queu bilhet autoficcionau son subretot pas inventats e donc quo es benleu qua'iment la vertat... Vaque !

Bau ! Tòst seguit per un bruch de veire que s'esbocina, bradadint-bradadau !

Queu dissabde aprep mieijorn, lo Piaron 'chabet de copilhar la darriera tomata per la boirar dins lo topin, ente i aviá, preparats, des lo mandin-tornat dau merchat, de la rebarba, de l'aubergina e dau sucre. La preparacion aviá facha son aiga, las tomatas meitat vertas erian 'quí per far de la matièra e contrabalançar la sabor agra de la rebarba. L'aubergina, ela, era ja confita, adonc vint minutas a cueire e quò sera 'chabat per cinc topinots de confitura de mai.

Quilhs lemosins jamai contents, ilhs son pas coma los autres que fan dau dissabde un jorn de lesers dins de grandas zonas ente se balha a veire sus daus "4x3" la victòria dau grand capital ; victòria pas tant granda d'aver embrenar lo mot "confitura" per exemple, que de far anar querre e minjar 'quela merda coma 'na lechariá.

Lo Piaron aguet jamai de grandas eideias politicas e far las confituras eriá mai lo biais de segre 'na cultura que d'aucuns volián creire mòrta, que far de la propaganda per la descreissença ; o b'etot se v'autres aimatz mielh, far seu l'avis qu'avant de chamjar lo monde devem nos chamjar d'abòrd.

Vint minutas a cueire, lo temps d'anar butinar lo oèb. Tradicion vòl pas dira contra totas formas de modernitat, chaçorculhor lo jorn, cibernaute la nuech, contradiccions de queu temps.

Vint minutas a cueire, lo pece Mandrilinuxat 'lumat, veiquí nòstre Piaron preste a picar sus l'iconeta Opera en queu dissabde apres mieijorn. Dins la partida corrièl, un messatge : fòrum occitània +++bloguitge malhum de blògs - 1 nouveu messa... +++

Lo bloguitge es 'na initiativa bela d'un autre lemosin, lo Maine, evangelisada sus son blòg per entau far vonvonar "occitan - linga d'òc" sus los motorcharchadors, Google per los americanisabanits. Lo fòrum es 'na forma de gleisa per 'quela novela creiença :

-Far dau flus RSS...
-Fau consolidar los liams
-Avetz obludar mon sit (ò!ó)...

Lo Piaron fuguet jamai un menor, adonc, lo veiquí de segre l'un dos preires, l'Einocent. Las directivas dau jorn son gropadas dins un bilhet. Nos faudrá far dau "google bombing auvernhas" auèi. Lo Piaron reviret quò coma 'na forma de demarchatge sus lo modèl ben conegut daus Temonhs de Jehova ; quò es de dire : anar far chiar la gent lo dissabde mandin dabora per parlar de la supra-intelligéncia extra-terrestra nomada de la vetz : Dieu, Allah, Santa Vierja setz nombrós auèi per la partoza.

-Faudrá far mai d'un bilhet emb los mots : cuou, colha, popa, gai TBM, filhas desvetudas, violada au mitan de la messa.

E nostre Piaron picet los liams daus bloguidors e de las bloguidritz, semblarai que quò fai dau trafic e que quo es important per los motors de charchas.

I a doas preiressas dins la secta, la Mela e la Lutz o b'etot Sens-Titol (sabetz que la charcha d'un chafre occitan es 'na granda ocupacion occitana, un pauc coma lo clafotis-rapieta). Sus queu darrier joèb un'imatge de la Marion Cotillard sus 'na cuberta plan ben facha.

Se troba que lo Piaron, 'quí a Orleans dins lo grand nòrd, a passat quauques seradas emb la pita Cotillard. Viviá dins queu temps 'na vita eteronormalisada emb 'n'actrizt de teatre, la Sonià. l'una es la copina de l'autre, veiquí ma mair, careças mon chin, coneisses mon frair. Breu de las relacions socialas per zo dire tot emb una.
Lo Piaron se tornet 'pelar la prumiera vetz ente dins 'na cosina, eu disset :

"Ses pas actritz te ?"

Silenci a l'entorn de la taula.

"Benleu m'as vist dins "taxi" ?"
"Non, vau jamai veire los films sus las ustras provençalas filmadas camerà sus l'espanla e jostitrats ne'n sud-Finlandés. Non, qu'es dins un daus mai grands films francés. 'Ten te ! Aquí benleu, i sei "la belle verte". Ai adoooooooooooooooooooooooooooooooooorat".
"Mas i a 'gut solament 6000 entradas e "tax..."

La Sonià de dire 'quí :

"Te'n fas pas, qu'es son costat "critica" coma dins l'esquetche daus desconeguts"
"E vives...emb queu tipe..."
"Am dos liechs separats... gai... per lo logier..."

La banda meròriala es pas de prumiera qualitat e quauquas vertats son perdudas per totjorn, mas veiquí un pauc la tenor dau messatge preparat per nòtre Piaron per se far mossar dins los comentaris sus lo blo...

Bau ! Tòst seguit per un bruch de veire que s'esbocina, bradadint-bradadau !

La fenestra es duberta sus la vita dins la rua. Ren, mesma pas 'na bagnòla d'ebolhada, un fanatic de fotbòl de mòrt. Ren. Lo goiat dau veisin juga a far pin-pon sus lo trepador. Mas quò qu'es queu bruch de veire. Un auseu dins n'a vitra ? Los Bush-Laden ?
Lo Piaron viret la testa dins la direccion de la soá cosina per veire 'na fumada grisa que s'espandissiá dins la lonjor de l'apartament.
Meeeeeeeeeeerda. 'Na explosion de confitura ! Mas quò n'eisista pas, quò mesma dins 'na novela merdica escrita ne'n occitan. D'anar veire los degalhs lu faguet visar l'ora e constatat que surfava lo pas-tròp-nèt dempuei 'na ora dèmia.
Meeeeeeeeeeerda, la topinada es bruslada. Puta vierja !
Bon, lo Piaron trobet entau l'origina de las fumadas, mas l'explosion. S'interrogava quante auvet un bruch, coma dire, un pauc coma 'n chabretaire a la debuta. La pòrta de l'armari se dubret tota sola, laisset tombar 'na chausa iranga-roja.

Flau ! De la confitura citrolha-tomata. Un topinot mau barrat, doas setmanas de fermentacion e veiquí 'na bomba artisanala tota trobada contra lo grand capital.

Aprep quò, ben, l'autre grand colhon de Piaron netiet lo gas d'un biais, l'armari d'un autre e v'autre que setz 'quí de legir de las conarias : 'natz donc veire dins vòstra cosina.

Quò es bentòst la darriera, la sason per jugar los chaçorculhors dins los bòscs, tant que lo lop n'i es pas... Veiquí donc quauques recetas de cosina.

Lo vin de cassís

Las liquors de fruchs sauvatges

Los siròps de fruchs rojas

Las confituras.

'Tencion per 'massar los fruchs de totjorn o far a mai d'un metre de naut, de los aigats emb dau vinagre blanc 'na demiora e per 'chabar 'quí lo messagte de prevention, i a daus fruchs poisons quante son crus (lo secant per exemple) mas plan bons quante son cuechs.

Ne'n mai d'aquò, lo farmacian es 'quí per vos aidar se v'autres avetz daus dobtes.

La confitura, per la basa, fau :

-1 quilograma de fruch

-400 gramas de sucre per la confitura

-4 gramas d'Agar-Agar (quò es una alga, usada 'quí per "gelifiar", "far téner" la confitura).

Lavar los fruchs, los embocinar e los boirar emb la meitat dau sucre dins un topin (ieu lo fau dins un "ouòk"). Tornar de biais per la nuech.
Lendeman, reservar quauque bocins de fruch o dos culhiers per los pitits fruchs coma la mora. Tornar boirar (e ardí que te deboira (1)), adjúnher l'autre meitat dau sucre e posar sus lo fuòc un quart d'ora.
Dins queu temps, preparar los topinots.
Un quart d'ora aprèp, escumar la bulhida. Dins un veire, botar los 4 gramas d'agar-agar, un pauc d'aiga e mesclar ('tention, lo agar-agar sent pas bon). Gietar 'quela preparation dins la confitura, gietar maitot los bocins reservats e far cueire 2 minutas de mai tot en mesclant.
Tuar lo fuòc e metre la confitura dins los topinots, barrar fòrça-fòrçada e virar los pòts. Laissar los pòts virats dau temps que fregissan (ieu los laissa la testa en bas tot lo temps).
Preparar los etiquetas per las jaspir.

Los fruchs coma la cireija, la grusela (=groseille), la framboesa, la mora (=mûre), lo cassís son cuechs ne'n 1/4 d'ora.
La tomata verda, la perseja, lo melon, la citrolha d'una vintena de minutas.
Jamai gaire mai d'una demiora emb 'quela faiçon de preparar.
Aprèp, vos fau èsser inventiu e mesclar :

300 g de mora emb 600g de melon : la mora es ganhanta.

200 g de fenolh emb 800 g de melon : sus de la copa emb 'na punta de vanilha.

200 g de cireija, 600 g de preseja, 200g de pruna : ai pas enquera gostar.

200 g de rebarba, 800 g d'aubergina, suc d'un'irange e d'un ciron, quauques grainas de cardamona. Per quela receta, fau pas mai de 300 g de sucre.

1-umor lemosin

Lo siròp de fruchs rojas (cireija, grusela (=groseille), framboesa, mora(=mûre), cassís).

Fau :

-0,5 litre de suc de fruch.

-1 quilograma de sucre.

Lavar los fruchs, los embrucir dins 'na pelha prope per reculhir lo suc. O tornar de biais tot un jòrn. Lendeman, filtrar, adjúnher lo sucre avant de zo posar sus lo fuòc. Des que quò bulhit , fau escumar un còp, puei lo tirar dau fuòc. Una vetz refregit, fau lo metre dins la botelha.

1 volum d'aqueu siròp per 4/5 volum d'aiga frescha fan dau bon beure.

Las liquors de fruchs sauvatges (los fruchs que vonvonan meschamant de las vetz : mora (=mûre), secant (=sureau), espina-vineta).
La base de la liquor de fruch es de los culhir, òc-ben, los lavar, los bolhar dins un topinot (gres, faiença...). Adjúnher l'aiga e laissar posar 36 oras. Filtrar e adjúnher lo sucre. Laissar fermentar mai de dos jòrns. Metre dins la botelha.

Per la mora, fau :

1/3 litre de suc de fruch.

1/3 litre d'aiga.

75 gramas de sucre.

I a 'na varianta emb 0 gramma 300 d'acid tartric ne'n mai de tot lo resta.

Per lo secant, fau :

1/3 litre de suc de fruch.

2/3 litre d'aiga.

100 gramas de sucre.

Per l'espina-vineta, fau :

1/3 litre de suc de fruch.

2/3 litre d'aiga.

100 gramas de sucre.

Lo vin de cassís, sens los cassís mas emb las fuelhas de cassís (autrament lo titre seriá desparier).

Fau :

-50 fuelhas (lavadas).

-1 quilograma de sucre.

-3 citrons (lavats, non traitats) copilhats ne'n lescas.

-1 botelha de vin roja.

Dins un topin, boirar las talhas dau citron, lo sucre, lo vin e bonhar las fuelhas. Aprèp fau far bulhir tot quò 'na bona demiora. Laissar fregir, filtrar e metre dins 'na botelha. La bochada, la conservar a la freschor (doas/tres mesadas). La sentor dau cassís 'riba a cha' pauc.

4 metòdas per far los accents de l'occitan emb Linux dins sa virada Mandriva (Spring 2007).

1era : Jean Paul Fraysse 'quí

2nda : APRENE 'quí

Mas, emb la "Mandriva USB Flash", ren, pas un accent e coma sei pas tant fòrt que quò dins l'informatica, ai fach una decuberta auèi.

Sei content coma 'na jaça qu'a trobat un coteu.

3èma : lo clavièr "Congo".

Ja exitant dins Linux (Paneu KDE : configuracion > Internationalisation > clavièr > Congo), i a pas mai de tochas per far los accents, la simplicitat per tots. Resta a pinturar quauques tochas.

Exemples : letra mai la tocha accentuada dins la partie nauta (coma per far lo "û" francés):

• a  ` = à
• o  `= ò
• e  ' = é
• O  ' = Ó
• I ' = Í
  
• i ¨ = ï
  
• n ~ = ñ

Son forts quela gent, veire aquí per las explicacions ne'n francés.

Fai chaud, segur mas quò es pas una rason per lechar 'na glaça perqué quò fai fondre l'Artic.

Minjar de la glaça es maufasent per la santat. Minjadas tròp freja quò besilha l'estomac. Es pas fach per de tant escarts dintra la chalor de defòra e lo freg de la glaça. Los Inouits (1) se servan de la glaça l'ivern. Ne'n mai d'aquò, las glaças son ben sovent fabricadas emb una montanha de produchs quimiques e de la burrada que ven d'usinas agricòlas, adonc alergèna, sens obludar lo colesteròl e l'obesitat.

La glaça ven pas tota sola dins votra refrigerator, laidonc de la pollucion.

Minjar de las glaças, sovent 'peladas "esquimau©" ne'n visant lo gente Inouit de chas Miko©, trobe quò pauc respectuós d'un pòple genocidat per los colons e l'alcòl. Ne'n mai de tot quò, los Inouits minjan los foques que se troban èsser mai intoxiquat per los metaus pesants que vòstre peisson (me, ne'n minje pas).

Adonc vaiquí la jòia venduda per lo logò-tipe Miko© o d'autres connarias coma Bibi-phoque. E per vos copar l'envéia, definitivament de far fondre l'Artic, quel estiu, lo pòl nòrd devriá èsser liberat de las glaças - veire queu bilhet.

Nòtas :

1- Inouit e non pas «Esquimo» o b'etot «Esquimau», mot balhat per los colons e que vou dire : minjor de charn cruda.

Per pas èsser que dins lo biais negre de la vita, lo prumier film Inouits  e subretot los chants de la chantosa Tanya Tagaq Gillis

e 'na corala de «Katadjak'»

Qu'es fach, sèm ne'n partança per condurre lo monde. Per mon perron, una jornada a batalhar dins la cosina per far los gasteus.

Per la pita istòria, clafotis & flaunhardas son escrich coma quò, perqué lo tipe de la comession minjar a pas 'gut lo temps de passar darrier me. Quand a vist la grafia, ai promes un debat participatiu per lo dessèrt sus lo respech de las culturas minorisadas (aviá prevust la chausa ne'n botant una estela).