Un jorn t'i tornaràs far !

Per un dessenh, risca quauquas 5 annadas de preison.

Tot 'quò per 'na bede publiada sus Bakchich « un rei que voliá pas l'estre ». La representacion de la familha reiala dau Maròc es un vertadier problèma.
I a 'gut :

• l'afar dau Monde bandit per l'anniversari dau rei
• un an de preison per un articla sus la santat dau rei
• la posa dau barrador sus Akhbar Al Youm
  

I a mai d'uns jornaus per sostenir lo dessenhator, desempuei París, lo Plantu iò diguet ben chas Mermet que los riscs son desparriers : Sine, Charlie, CQFD, lo Canard, l'Epsicopat...

• De legir sus lo sit de Bakchich

Los prumiers jornaus (1) coma lu Tosa nikki 土佐日記 (annada 935) son estats concebuts coma daus recuelhs de poëmas encastrats dins de las partidas narativas. Emai a la debuta, lo roman siguesse pau presat, reservat per lo leser, eu coneguet un eslanç dins la seconda meitat dau Xa segle d'aici a veire l'escritura dau chap d'òbre de la literatura mondiala, lu Dit-dau-Genji - Genji monogatari 源氏物語 - a la debuta dau segle XI (2).

Las Memòrias d'una efemèra - Kagerō nikki 蜻蛉日記 - son reviradas par Jacqueline Pigeot e presentadas  'quí per la prumièra vetz ne'n francès ; dins aquela produccion de jornaus, las Memòrias an 'na plaça especiala. L'autritz (936 ? -995 ?) es coneguda per estre la mair dau Fujiwara no Michitsuna – Fujiwara no Michitsuna no haha 藤原道綱母 –. 'Quela femna fuguet una granda poëtessa e 'n'esposa malurosa, laissada per Fujiwara no Kaneie 藤原兼家 (929-990) que la familha teniá lo poder dins lo Japon d'aqueu temps ; Kaneie se-mesma aguet de las fonccions grandas.

Las Memòrias d'una efemèra son tant un recuelh de poësias composadas, e gardadas, dau temps de la liason coma lo Kaneie, que lo raconta (954 a 974) d'una vintena d'annadas de la vita de l'autritz.

Aquela revirada es un grand trabalh perquè lo tèxte de l'òbra es pas aisat (3), 'quò d'autant mai que p'un manuscrit pervengut jusca n'autres es pus ancian que lu XVIIa segle.

L'estile de l'autor es clau mai d'una vetz e pausa de las malaisinadas per 'na legida clara ; mantunas vetz, fau chausire e beleu s'enganar coma iò fan veire los comentaris.

Jacqueline Pigeot chaussiguet de rendre emb beucop de rigor la construccion de l'òbra, de gardar lo mesma sistem de 'pelacion que dins l'originau, sistem per far veire la mair de Michitsuna dins l'univers dont 'la es lo mitan e dau mesma biais per se situar vis-a-vis daus autras personas dins l'istòria.

Per eisemple, l'espós es jamai 'pelat per son nom, nimai per sos titres mas pusleu per un mòt pauc clar coma eu~ilh~um~'questa-persona, hito en japonais. Ne'n mai d'aquò, quante li es balhat de las formulas onorificas 'quo es per soslinhar sos liams coma la redactritz e non pas per vantar son 'vancament.

Lo marcatge daus temps sembla mai aisat en japonès qu'en francès e la revirada iò balha a veire ; tant lo temps-momint dau raconta que lo temps dintra l'accion e lo raconta.

Jacqueline Pigeot pensa pas las Memòrias coma lo raconta d'un maridatge mancat e vòu pas veire l'autritz coma 'na femna frustada e damandosa d'atention. 'La pensa pas nimai la mair de Michitsuna coma 'n'incarnacion de la femna confuceèna, forçada d'obeïr a son pair, son òme, son filh. 'La regieta maitot l'eideia que lo libre siguet « 'na comanda » de la familha Fujiwara.

Per la pita istòria e avant de balhar de las reviradas lemosinas de quauquas poëmas, 'queu libre ne'n ai entendut parlar dins lo pòste, los mandins d'abora, dins las leiçons dau Collegi de França. Lo Michel Zink balhava un cors sus la literatura de l'atge-mejan e eu comparet los poëmas de las Memòrias a l'òbra dau Bernart de Ventadorn (4).

La mair dau Michitsuna puèi en dejós, lo Kaneie

Se saber maucomprèsa

'Quela pena ! La fauveta

Prenguet l'envòl

En tot lançar sa pita cridada

Per monts e per landas.

La fauveta

Rondonaritz

Pòt ganhar las montanhas, segur,

Se entende sa cridada

Anirai la charchar.

Puescha quauqua ventola

Vers vòs me possar

Emai lo chamin

Qu'empruntava l'aranha

Se copilhesse dins los ceus voides.

De veire que los curs

Aisament chamjan

'Questa ventola

Qué chas me vòs possa

Me fai fredesir.

1. Los jornaus,  nikki 日記 en japonès, son mai d'una vetz l'òbra de las femnas, de las damas d'onor de la cort. Los òmes cultivan mai-que-tot las letras chinèsas.
2. Parle 'quí d'un libre qu'ai pas legit pas enquera legit.
3. 'Quò se torna trobar dins la revirada maitot, maugrat los comentaris daus comentaris.
4. De legir sus Chamboliva.
   

Los liams :

• Los sits de l'I.N.A.L.C.Ò e de la soá meijon de venta : l'asiatèca.
• Per 'chaptar lo libre sus la tiala asiatica.
• Comandar lo libre chas l'editor directament.
• Retrobar lo Michel Zink, literatura de la França de l'atge-mejan, sus lo sit dau Collegi de França.

Ai pres lo tren 'queu divendres mandin d'abora, afe a l'ora balhada per lo paneu.

'Na pausa a Tolosa per gostar e lo temps de tombar l'aiga, mas ai paur de m'estorbir se i a mai d'una linga dins lo naut parlor.

Per 'chabar, arribada a Carcassona !

~~[@!@]~~

E  'na pagina de propaganda.

Lo messatge d'aquela reclama es clar :

T'as de la moneda ? Ebe paias perqué dins 'queu monde, sens moneda, t'ses pas grand-chausa. Lo sit per que las goiatas las femnas pueschan jugar un pauc.

Ai vergonha de far lo propagandiste per de la marda capitalista, mas la vita es facha de plaser maitot.

~~o(°!°)o~~

Bonus, l'estra-biron

Me pense que quo es 'na faussa propaganda, justa realisada per lo sistèm de la societat de l'espectacla per nos far passar lo temps autrament que perduts dins de las pensadas dangierosas per lo poder ben plaçat.

- Pòdes me far legir 'queu passatge per m'aidar.

- 10 € 00 un pitit libre entau, ebè, 'quò fai char !

- Te damandas pas de me iò paiar mas de m'aidar.

- E 'quò es 4 òras, lo temps d'un cafe.

- As pas 'chabat l'istoera...

Lemòtges - aust 2009
La gent erián 'quí picats, daus drapeus blancherminats a la man qu'esperavan ma davalada dau tren per me far un ramdal d'onor.

- T ! Dins tos raives benleu ?

- Segur dins mos fantasmes !

~~~

La vertat es que 'ribat aus Benedictins, me sei siclat a costat de doas pitas vielhas. 'Las erián meschentas coma l'ajaça e lo cocut. 'Quò ne 'restava pas :

- Avetz vut 'queu-'quí coma es 'bilhat ?

- Mmm ! La sason dau bigaroe es per bentòst. E 'quela 'quí.

- Diriam mai 'na puput qu'autra chausa.

L'an pas vertadièrament dich coma 'quò, mas 'queu joèb es politicament coma-'quò-fau. Las aime ben las vielhas quante son coma aquelas, e non pas las chiosas jamai contentas, me sufise per 'quò, non mas ! Las laisse bargassar, me fau davalar quai 1.

Monte dins lo tren per Sent Junh, torne entendre la tipessa, Simona Hérault, dire :

« Il est interdit de fumer... »

Vòle pas fotre la marda, 'quò me 'sembla pas, mas davant lo quite paneu representant 'na cigareta barrada, i aviá 3 tipes de la SNCF aprep fumar. Lo stress de l'aprep mieijorn, daus anarco-rebeus benleu,  mas còp-sec un passatgier suert per 'nar sus lo trepador coma se ditz. A la debuta me carculava que 'queu tipe 'nava desclenchar 'na chauma sauvatga en lurs disant que fau pas fumar 'quí, mas non, sos l'uelh compliça de la contrarolitz, i agut un boiradís de poschas grassas.

Emai siguessa pas fumor e que 'quela lei siá per protejar los non-fumors e per far lo bonur daus merchants de santat, comprene pas perqué 'quò es bandit de fumar sus los quais en plen aer, afé, quo es entau...

'Ribat a Sent Junh, 'nem far quauqas pervesions au supermerchat. Ne'n an 'na vita mos pairs dau temps de mas vacanças !

Mon pair : Mijariam ben dau melon de ser ?

Ma mair : Los productors son pas 'quí auèi. Marcha ne'n chusir un alai dins lu rajon.

E nos veiquí pertits, mon pair, me e la chareteta au rajon fruchs e legums. Comprene ben perqué ma mair mandet mon pair, entau, 'la es segur de pas se far insurtar l'enser. Mon pair me 'visa  me 'gaita en prendre un dins lo tas e, e, e ren de mai, ai chausit (quante dins 'na scena i a que mon pair, me fau far 'tencion d'usar los dialèctes coma-'quò-fau per pas far purar lo pitit Bouda : chausir~chusir, 'gaitar~avisar)(Veiquí lo dialòg quaisiment vertadier, davant 'na vielha ela-tot aprep chausir daus melons).

Me : Pas la peine de me regarder choisir, ils sortent tous d'un entrepot.. On va pas tous leur « siner » le cul non plus.

La vielha bibava.

Me : On va pas non plus tous les « écouæter ».

La vielha tornet pausar los dos seus.

Mon pair : Ò-bè, se 'quò es entau que fas per chausir ton minjar.

Me : Vau jamai dins las grandas surfaças...

Ma mair 'ribet aquel instant.

Ma mair (vers mon pair) : Tu as choisi ? Les as-tu tous bien « fusiner » pour être sur ?

Me : Non, comme tous les vieux ici l'ont déjà fait 36 fois, il n'y a plus d'odeur, juste moyen d'attraper une maladie. Faudriá tornar botar de la cròsta de pola dessur.

La vielha nos 'visa pertir e torna prendre sos melons, asuaussada, segur :-)

'n autre ser per la segida.

Dau temps, benleu 3 oras entre la culhida e la cueisson, mas podetz 'nar 'chaptar dau colesteròl au supermerchat, tant que faretz la rota, passatz magrir a la sala d'esport sens obludar de prendre l'escalator o la pòrta automatica...

• De l'òli de cobde.
• De las baias de gratacuòu, doas grossas ponhadas = de que ne'n gardar 60 gr 'na vetz netiadas : fau copar los dos bots de la baia, la fendilhar per la desbarassar daus òs e daus piaus que gratan per gardar finalament la peu esbocinada.
• 350 gr de citrolha.
• 50 gr de figa sechada copada en finas lanièras.
• 50 gr de rasims secs.
• opcion : 50 gr de pescha secha (o de l'aubricòt).

Boiratz tot 'quò dins una granda topina e aprep ajustatz :

• 100 gr de farina.
• 50 gr miau liquid.
• quauquas granas sechas (~30g) : virasolelh, pinhon, ametla, nosilha.

Tornatz boirar un còp de mai e ajustatz enquera :

• 50 gr de margarina o de burre.
• 2 uòus, sens la còca :-)
• un sachon de levadura chimica ('na salòparia, segur, mas pense pas que la dau bolangier siaia bona per 'quela recepta).

La santa vierja ven de me telefonar per me dire que bon, reclamar daus comentaris, 'quò es ben, mas faudriá benleu escrir de las chausas per los meritar. Segur, 'la as rason, adonc vei-la-quí ma composicion sus mon dissabde a París.

Prenguí lo tren d'abora dissabde mandin. Un de 'quilhs trens que per 'nar d'un punt l'autre se 'restan dins totas las pitas garas. Qu'eriá agradiu. I aguet pas de chaumassas sauvatgas 'gulhadas per los meschents bolchevics de la C.G.T. aürosadament. La meteò de la davalada dau tren eriá la mesma que quante pertisetem : cuberta sens pluèia mas emb un pitit vent freg.
D'en prumier anguí au Louvre per veire las òbras dau Titien, dau Tintoret e dau Veronèse, òbras amassadas dins de las tematicas divèrsas per mòstrar coma ilhs se son inspirats l'un-l'autres, complementats. I aviá de las fòrça bravas telas. De las pausar en faça l'una l'autra, de las vetz sus daus subjects pròpches, d'autras vetz sus la mesa en òrdre o segond l'epoca, 'quo es totjorns 'n'eidèia de las  bravas. Subretot per 'quilhs tres pintres qu'an participats au renovelament de la pintura dins l'usatge de l'òli sus tiala e la preferència de la color sus lo dessenh.
Personalament sei estat frapat per la modernitat de quauques portrachs ; qua'iment de la gent de tots los jorns. Sens obludar aquela frasa :

« N'autres los pintres, nos nos ballham la licència que se balhan los poètes e los fòus [...]. Se i a de l'espaci dins lo tableu, l'orne de tant de figuras que me iò damandan e segon mon imaginacion »

declaret Veronèse davant lo tribunau de l'Inquisicion en julhet 1573. La soá « eretgia » eriá d'aver pintrat au beu mitan d'una scena biblica daus sodarts sadolauds, daus pantres, daus bofons e autres personatges de Venisia. Sa vertat es la bona fe dins la libertat artistica.

Bon mon CM² es luenh auèi, adonc torne m'esmangonhar sus un ton mai personau.

'Neí me permenar dins lo Marais-París© afe, dins lo pretexte culturau d'aqueu luòc, autrament dich, la librariá los mòts-a-la-bocha, mesfiatz v'autres lo sit es desparrier de la botica. 'La es 'ribada 'na merda comerciala coma los autres endrechs dau Marais-París© :

t'ses gai + as de la moneda = 'Chapta per far creire ! 'Chapta per far jòune ! 'Chapta per bicar ! 'Chapta lo bonur !

I a enquera 'quauquas annadas, qu'eriá un plaser d'i 'nar farfolhar e 'chabar per tombar sus un chap d'òbra, tant per lo contengut que la faiçon dau contengut. Aura, metan d'en prumier los chauses comerciaus. Sem pas enquera 'ribats coma aquela de Barcelona mas ne'n sem pas luenh. Per imatgar mon perpaus :

Charchava un libreton « precís » d'un autor a la vetz :

gai, lemosin, catolic de dreita, reac ~~ catolic de dreite e lemosin ~~ reac e gai ~~ lemosin e reac ~~ catolic e gai

E òc, aquò eisista e comptatz pas sus me per balhar lo nom aquí, vole pas estre einuiat, embrenat per mas legidas, d'autant mai que 'queu tipe es fòrça conegut per un autre libre. Dins la librariá, i a los autres libres, los reacs, los « straight inside », mas « la triologia maudita », be non, l'an pas. I a de plenas tauladas de merda, de libres emplits de nòvelas tiradas de la tiala, mai d'una vetz 'quo es mauescrich, vulgar, emb daus fantasmes de jalinas justas prestas a traucar la ròta quante 'riba 'na veitura. Per ma pera, dins 'n'espeçaria especialisada sem en dreit d'esperar autra chausa que los produchs « identitaris a forta valor ajustada e a forta marja ».

Produch + arocana = bonur riclanisat ?

Voudriá pas passar per un pissa-freg e coma de companhia las auchas se banhan, ne'n ai legit quauques uns. Tant Dustan poviá se dire escrivan, tant per esemple las « enquestas dau Leo Pinipedes » devrian pas passar la casa « juòc de mòt per estanquet riclanisat».

Dau costat de la poèsia, justament, i a la novela antologia daus trobadors, bon sus 'na quarantena de tipe, pas 'na femna (de verifiar). Las trobaritz an pas jamai eisistadas benleu ? ? ? Veiquí un subject perque las feministas occitanas s'esmalissen un pauc. Sus los trobadors, fau legir « les troubadours » dau Henri-Irénée Marrou, un libre que fa lo torn de las questions (originas, legendas...).

Dins lo mesma esperit i a lo libre dau Louis-Georges Tin « l'invencion de la cultura eterosessuala », aquí dedins pas un tèxte de femnas, pas LO tèxte gai de la trobaritz Bieris de Romans, ben non, coma 'quò vai a l'encontra de mas nevròsas ortonormativas, ne'n parle pas ; ne'n mai d'aquò la mair es ben urosa de me preparar ma sopa, mancariá pus qu'ela escriva de la poèsia (Iò sabe, ai un problema personau coma 'queu tipe, mas 'ribe pas a tirar la chadena).

Per dire la vertat, me pensí un pauc coma 'queu coble, certa ridicul d'aver portat l'afar davant la justicia, mas dins lo Marais-París© atz interès de fialar coma 'quò fau, autrament setz vita regietat. Ne'n mai d'aquò d'aver ganhar en respectabilitat (depenalisacion, PACS, acceptabilitat...) rendet pas los gais jauvents (fort consomators d'anti-depressius, suicides, normativacion de la vita a dos...) e fuguet un dau pretèxte per revendicar la mediocrita coma « art de viure » ; e sei pas aprep dire que « qu'eriá mielhs avant ». Dins la videò liada a l'istòria dau coble, i a la festa, la festa, la festa coma eschampa, la festa per obludar, la festa per se creire enquera viu, coma iò disset l'autre : « la gay-pride un jorn 'quò vai, quante n'i a tots los jorns... »

Aprep, aní a la 'massada daus amics de la lenga d'òc e las amijas maitot, assiteí a la conferència, puis aní chas ma segonda librariá comunautarista perqué sei bi... minorisat :p dins laquala « lemosin » es pas un gròs mòt :

Librairie "Pam de Nas" - 30, rue des Grands Augustins - 75006 Paris

Telefòne / telecopior : 01 43 54 04 84

E m'entorní.

~~o[@¡@]o~~